Category Archives: Blog

SOSYAL ETKİ

İnsanların fikirleri hangi koşullarda değişir? Belki de hangi koşullarda oluşur diye sorabiliriz. Psikoloji tarihinde bu sorularla ilerleyen Muzaffer Şerif, Solomon Asch ve Stanley Milgram gibi araştırmacılar hâlâ etkileyiciliğini koruyan sonuçlara ulaşıyorlar.

Elbette sosyal etkinin gerçekleşmesini etkileyen kişilik özelliklerinden kültürel normlara kadar çeşitli faktörler de söz konusu. Ancak grup normlarında erimek, otorite konumundaki kişiye sorgusuz sualsiz itaat etmek hepimizin sahip olduğu bir eğilimdir. Denebilir ki, hepimiz bu potansiyele sahibiz.

OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK

Obsesif kompulsif bozukluk hayatın birçok alanını etkileyen psikolojik bir rahatsızlık olarak
karşımıza çıkıyor. Peki normal olarak görebildiğimiz takıntıları obsesif kompulsif rahatsızlık boyutuna ulaştıran faktörler neler olabilir? Bu değerlendirme iki aşama üzerinden değerlendiriliyor.

Obsesif kompulsif bozukluk tedavi edilmediği takdirde hayat boyu devam eden kronik bir
rahatsızlık haline gelebiliyor. Hâl böyleyken, farklı ekoller obsesif kompulsif bozukluğu nasıl açıklıyor?

AYRIMCILIK NASIL HİSSETTİRİR?

Yazan: Aslı Eyi

Amerikalı bir öğretmen olan Jane Elliot, öğrencilerine ayrımcılığın nasıl hissettirdiğini anlatmak için bir deney yapar. Elliot’ın yöntemleri ve öğrenciler üzerindeki diğer etkileri tartışılır fakat bu deneysel öğretim metodu uzun zaman boyunca konuşulmuştur. Şimdi biri bize kahverengi saçlara sahip olanların daha kirli ve değersiz olduğunu söylese yarın ne değişirdi?

MASKE TAKMANIN RUHSAL BOYUTU

Yazan: Nagihan Aluç

Sosyal psikologlar ve sosyologlara göre insanlardan kendilerini tanıtmaları istendiğinde akıllarına ilk gelen bireysel değil hangi gruba ait olduğu yönündeki bilgi. Bir adım ötede, kişinin hangi gruba dahil olduğu, kendisi için yaptığı değerlendirmelere de şekil verebilecek yapıda.

Bu bağlamda söylenebilir ki, karşılaşılan yaşam olayları yeni grupları oluşturabilir, var olanları biçimlendirebilir. Mesela salgına dair alınan tedbirler, geniş bir alanı kapsayan sosyal grubu oluşturduğunu, bu temelde de iyileştirici olduğunu söyleyebiliriz.

PSİKANALİZİN DOĞUŞU

Yazan: İdil Salih

Freud insan doğasının karanlık bir portresini çizdi. Peki çizilen bu portre toplum tarafından nasıl karşılandı? Psikanalizin erken dönemlerinde yaşanılan güçlükler nelerdi? Psikanalitik kuramın gelişim süreci hangi evrelerden geçti?

Freud’un görüşleri insan doğasını merak eden çoğu kişi için aydınlatıcı olmayı sürdürüyor. Hâlâ etkisini sürdüren bu kuram yalnızca bireysel değil, insanın toplum içerisindeki hikâyesiyle de ilgileniyor. Bu açıdan kültürel çalışmalarla, edebiyatla ve felsefeyle kol kola ilerliyor.

HEDİYE ÜZERİNE

YAZAN: Aslı Eyi

Hediye alma ve verme süreçleri pek çok düşünceye gebedir. Neler hediye edilebilir? Zaman, hobi, güven, amaç, saat, çanta, parfüm, kitap… Mesela sevgi? Sevgi bir hediye olsa da, somutlaşması ve görünür bir hâl alması tercih edilir. Hediyenin karşılığı örtük biçimde de olsa beklenirken, cevap bazen bir “evet” ya da bir başka nesne ile gelebilir.
Hediye aynı zamanda sosyo-kültürel öneme sahiptir. Hediye, verenin ruhundan bir parça taşıdığı kabul edilir, bu sebeple de geri çevrilmez; karşılık olarak da bir başka hediye götürülür, böylece bir süreç döngüselleşmiş olur.

MESAFELİ SOSYALLEŞİRKEN MİZAH

Yazan: Nagihan Aluç

Ülkemizde koronavirüse bağlı salgından etkilenen ilk vakanın 10 Mart’ta görüldüğü bildirildi, ardından da can kayıpları yaşamaya başladık. Öncesinde, yani 30 Ocak’ta da Dünya Sağlık Örgütü “küresel acil durum” ilan etmişti. Tüm bunlar, 31 Aralık tarihinde Çin’de başladı.

Söyleyebiliriz ki, bu süreçte yeni bir kavram da edinmiş olduk: “sosyal mesafe”. Yaşamımızı bu kavram çevresinde örmeye başladık. Düşüncelerimizi, işlerimizi, duygularımızı ve çoğu şeyi online platformlardan dile getirmeye başladık. Aynı zamanda bu süreçte bağlarımızı güçlendiriyoruz ve yaşadığımız stresi mizahla hafifletmeye, mizahla baş etmeye çalışıyoruz.

PANDEMİK GÜNDEM – II SAĞLIK İNANÇ MODELİ: COVID-19 VE SAĞLIK DAVRANIŞLARI

Yazan: Yağmur Telefoncu

Covid 19’dan korunma davranışlarını uygulamadaki bir takım farklılıklar sağlık psikolojisini tekrar gündeme getirdi.

Sağlık davranışları üzerinde yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum gibi demografik değişkenlerin etkisi vardır. ‘Sağlık İnanç Modeli’ bunlara ‘yatkınlık algısı, ciddiyet algısı, yarar algısı, engel algısı’ değişkenlerini de ekler.

Bu modele göre Covid-19’a bağlı sağlık davranışlarımız bilişsel inançlarımızdan nasıl etkileniyor? Yatkınlık algısı ve el yıkama davranışı arasında nasıl bir ilişki var. Sağlık davranışlarının etkililiğine olan inancımızın bu davranışları uygulamamız üzerinde nasıl bir etkisi var?

Pandemik Gündem’in bu II. Kısmında Sağlık İnanç Modeli üzerinden daha çok “Nasıl?” sorusunun cevabını arayacağız.

PANDEMİK GÜNDEM – I PANDEMİ VE PANDEMİK HASTALIKLARLA MÜCADELE

Yazan: Yağmur TELEFONCU

Bir süredir gündemimiz COVID-19 ile oldukça meşgul. Hatta şunu da biliyoruz ki 2020 yılı gelecekte COVID-19 pandemisi ile anılacak. The Psychology of Pandemics gibi güvenilir kaynaklar enfeksiyonun insanlar arasındaki yayılımını kontrol etmede
önemli olan dört ana noktadan bahsediyor: Risk iletişimi, aşılanma ve antiviral tedaviler,
sosyal mesafelenme ve hijyen pratikleri.

Bu ve benzeri bilgilendirme metinleri devam ediyor olacak. Dolayısıyla “önlem” kelimesinin ağırlığını tekrardan hissetmiş olacağız: “Baş göstermiş veya gösterecek olan tehlikeyi durdurmak, önüne geçmek.”

Onlıne Dünya: Koronavirüs Sürecinde Onlıne Erişime Açılan Platformlar

Tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgını sebeniyle dünya genelinde pek çok kültür sanat etkinliği iptal edilirken, evde geçen günler için müzeler, festivaller, kütüphaneler arşivlerini online olarak kullanıcılara açıyor. Toplu etkinlikler dijitale taşınıyor. #EvdeKal #StayAtHome kampanyasına katılan birçok kurum ve kuruluş daha önce ücretli olan platformlarını ve içeriklerini ücretsiz şekilde erişime açıyor. İste bu platformlardan bazıları: